HUẤN LUYỆN CHÓ

Dạy chó ngồi

Trong toàn bộ quá trình khoá huấn luyện, kể cả trong thời gian tập được và đi làm nhiệm vụ, tư thế ngồi của chó là tư thế khởi thuỷ để tiếp tục các động tác sau. Vì vậy cần phải luyện cho chó ngồi đúng theo mệnh lệnh và cử chỉ và sau đó tiếp tục ở tư thế này.


Kích thích có điều kiện: mệnh lệnh "ngồi" và cử chỉ vung nhẹ nhàng tay phải ra phía trước xuống dưới và lên trên, bàn tay cao hơn đưòng vai


Phản xạ không điều kiện: khẽ giật dây dài lên trên, ra phía sau có kết hợp ấn lên vùng thắt lưng, cho mồi


Thói quen được rèn luyện trong các phản ứng tự vệ thụ động, và trong khi ăn


Dạy chó ngồi phải được bắt đầu sau khi chó đã trải qua 5-6 ngày luyện tập rồi.

 

PHƯƠNG PHÁP VÀ KỸ THUẬT HUẤN LUYỆN

 

Dạy chó ngồi, chủ yếu bằng phương pháp tương phản nhưng cũng không loại trừ khả năng áp dụng phương pháp khích lệ bằng vị giác.

 

Những bài tập về phản xạ có điều kiện ban đầu với mệnh lệnh "ngồi xuống" được thực hệin trong điều kiện nhẹ nhàng. Khi áp dụng phương pháp tương phản, bài tập được tiến hành như sau: Người huấn luyện viên quay bên trái là phía chó đang đứng ở cạnh chân mình, tay phải cầm dây dắt, cách vòng đeo cổ một đoạn 10 - 15cm, tay trái vỗ nhẹ vào mông chó cho ngồi xuống. Sau đó ra lệnh "ngồi xuống" và giật nhẹ dây dắt ra phía sau, ấn tay vào vùng giữa thắt lưng và mông chó.


Khi chó đã ngồi xuống, người huấn luyện viên nhắc lại mệnh lệnh "ngồi xuống", "tốt' với giọng âu yếm và tiếp tục giữ cho chó ở tư thế ngồi, vuốt ve chó và cho mồi.


Khi để chó ở tư thế ngồi 5 - 10 giay, người huấn luyện viên cho chó ở trong trạng thái tự do. Sau 2-3 phút lại tập lại động tác này.


Nếu chó tuân lệnh ngồi xuống và ngồi yên ở tư thế đó trong khoảng thời gian 10-15 giây, và sau đó người huấn luyện viên bước đi khỏi chỗ chó đang ngồi khoảng 2 bước mà chó vẫn ngồi yên không dời khỏi vị trí của mình, như vậy là phản xạ có điều kiện ban đầu coi như đã thuần thục.


Sau đó, tập phản xạ có điều kiện cử chỉ và tập bổ trợ cho phản xạ có điều kiện với mệnh lệnh và với cử chỉ cho đến khi quen với những động tác phức tạp hơn.


Bài tập phản xạ có điều kiện với cử chỉ được tiến hành song song với bài tập nằm. Chó ở tư thế nằm, người huấn luyện viên xoay vòng đeo cổ của chó đi nửa vòng, đứng đối diện với đầu chó và cách xa 2 bước, tay trái cầm dây dắt và kéo căng dây một cách nhẹ tay. Sau đó, tay phải tỳ vào dây dắt và đưa lên đưa xuống, đồng thời ra lệnh "ngồi xuống".


Tay phải ngừng cử động ở tầm ngang đầu người huấn luyện viên. Sau khi dừng lại một giây, hạ tay xuống, gập khuỷu tay lại và quặp bàn tay về phía mình.


Khi bỏ tay phải xuống, người huấn luyện viên tiến đến gần chó và cho mồi, đồng thời khen chó "tốt". Sau khi chịu ở tư thế ngồi không lâu, chó được đi dạo chơi.

Cần chú ý chuyển từ tư thế nằm sang tư thế ngồi của chó phải đúng. Nếu khi chó không di chuyển, hai chân sau ngồi xuống, hai chân trước chống thẳng thì động tác tập của chó được coi là đúng.


Sau khi tập xong phản xạ có điều kiện với cử chỉ, bài tập được bổ sung thêm các phần sau đây:


- Kéo dài thời gian chó ở tư thế nằm


- Tăng khoảng cách giữa người huấn luyện viên và chó


- Chó ngồi gồm nhiều tư thế khác nhau, nghĩa là tập ngồi với toàn bộ các biện pháp kỷ luật chung khác nữa. Tất cả những phần bổ sung này được luyện tập song song theo nguyên tắc từ dễ đến khó.


Để tập cho chó ngồi yên, người huấn luyện viên ra lệnh hoặc làm điệu bộ cho chó ngồi, từ từ bước đi khỏi và đề phòng chó tự đứng dậy, bằng cách nhắc lại mệnh lệnh "ngồi xuống", "tốt", "ngồi xuống". Nếu chó rời chỗ ngồi, người huấn luyện viên lại ra lệnh "ngồi xuống" với giọng đe doạ và bắt chó ngồi vào chỗ cũ, tác động bằng kích thích cơ học.


Trong thời gian đầu, giữ chó ngồi khoảng 15-20 giây, sau đó phải khuyến khích chó bằng cách cho mồi và chuyển sang tập những bài khác.


Song song với bài tập giữ cho chó ngồi yên khoảng cách người huấn luyện viên đi khỏi chỗ chó ngồi cũng được tăng lên dần dần. Ban đầu, người huấn luyện viên đi lùi (quay mặt về phía chó) khỏi chỗ chó ngồi để theo dõi hành động của chó. Nếu chó rời chỗ phải bắt chó quay trở lại bằng cách nhắc lại mệnh lệnh "về chỗ" với giọng gắt hơn, và dùng những kích thích không điều kiện bắt chó ngồi xuống.


Tiếp sau đó, nhịp đi của người huấn luyện viên khi đi khỏi chỗ chó ngồi cũng được thay đổi. Chó ngồi từ tư thế nằm, tư thế đứng khi nhận được cử chỉ hoặc mệnh lệnh riêng biệt, khi chó ở xa cũng như khi ở gần. Chó ngồi khi ở trạng thái tự do, khi đi có dừng lại đột ngột, khi gọi chó quay trở lại…


Vào cuối thời kỳ tập luyện cần phải củng cố lại thói quen ngồi đứng khi có lệnh hoặc cử chỉ từ bất kỳ tình huống nào có kích thích làm lạc hướng.


Sau này, trong quá trình huấn luyện đặc biệt cũng dạy chó ngồi và hoàn thiện cho đến khi thực hiện tốt động tác này.


Nếu chó ngồi đúng theo tín hiệu ban đầu trong bất kỳ điều kiện nào, từ bất kỳ tư thế nào trên khoảng cách 25-30m cách chỗ người huấn luyện viên đứng, mà chó ngồi yên ít nhất là 5 phút, chó được coi là đã thuần thục với động tác này.

 

NHỮNG SAI SÓT CÓ THỂ CÓ Ở NGƯỜI HUẤN LUYỆN

 

1. Nhắc lại nhiều lần mệnh lệnh "ngồi xuống", trước khi sử dụng những kích thích không điều kiện, do đó chó có phản xạ có điều kiện chậm hơn.


2. Thường hay gọi chó từ tư thế ngồi hoặc từ trạng thái tự do sau khi chưa ngồi được bao lâu, do đó chó rời chỗ khi chưa có lệnh.


3. Dùng tay trái ấn không đúng lên vùng thắt lưng. Trong trường hợp này, thường thường chó không ngồi ngay và cưỡng lại.


4. Đối xử với chó không đúng qui định: người huấn luyện viên không sửa (chấn chỉnh) những tật xấu của mông chó, kéo các chân sau đi lùi (khi để chó từ tư thế nằm).

 

 

+ Nội dung liên quan: